Verdriet, een onderliggende drijfveer voor boosheid

Ik word boos en verdriet wanneer ik denk aan (seksueel) machtsmisbruik en het schrijnende feit dat er kinderen en volwassenen zijn die niet genoeg te eten hebben, waardoor ze geen kans hebben op een fatsoenlijk bestaan. Ook raakt het onrecht van racisme en discriminatie me diep: de haat en ongelijke kansen gebaseerd op huidskleur, afkomst, seksuele geaardheid, sociale status en netwerk. Zoals velen heb ook ik mijn ervaringen met discriminatie, en de impact ervan verdwijnt niet zomaar. Het nestelt zich in je onbewuste en komt zo nu en dan naar boven, om gezien te worden, gevoeld, getroost en om er expressie aan te geven. Enkele van mijn herinneringen schreef ik op.

Twee honden

We speelden er wel vaker, in het weiland achter de eerste flat van de Componistenbuurt in Delft. Of was het de laatste van de vier? Dat maakt ook niks uit, het is maar net vanuit welk perspectief je het bekijkt. Is dat niet met alles zo in het leven? Een weiland voor avontuur: met kronkelende slootjes om overheen te springen, een wandelpad naar het zwembad en elke dag verkocht de boer er verse koeienmelk. Die bewuste dag was het net voor etenstijd, mijn nichtje en ik waren op weg naar huis: plotseling stonden we verstijfd van de schrik stil en keken we recht in de ogen van twee honden.

In de tijd, omgeving en familie waar ik opgroeide kwamen gemengde relaties weinig voor, ondanks dat, mijn moeder, via de Brits-Caraïbische man van haar zus, mijn vader had leren kennen. Hun relatie werd geaccepteerd, maar er werden wel opmerkingen gemaakt over zijn huidskleur en afkomst. Direct en indirect voelde ik me daardoor anders. Ik werd niet uitgescholden of genegeerd, wel waren er altijd die ‘grapjes’ en opmerkingen. Of ik mijn huidskleur kon afvegen en ik me niet hoefde te schminken als zwarte piet. Een keer in de tram vroeg iemand aan mijn moeder of ik geadopteerd was en of ze evenveel van mij hield als van mijn blonde zus. Bizar, toch?

Om mijn moeder te ontlasten kwam haar oudste zus vaak bij ons logeren. Mams was moe en neerslachtig: ze combineerde haar opleiding tot verzorgende met de zorg voor het gezin en dat eiste zijn tol. Onze tante werd gezien als de spil van de familie. De band tussen haar en mijn moeder was sterk, maar diepgewortelde problemen speelden er ook. Hoewel ze het waarschijnlijk niet slecht bedoelde, waren haar woorden vaak doordrenkt van een gemeen en sarcastisch randje. Zo kreeg ik tijdens mijn tienerjaren negatieve reacties toen ik twintig kilo afviel. Zij, samen met andere familieleden, zagen niet de strijd die ik voerde tegen mijn overgewicht en mijn vastberadenheid om als jonge vrouw ‘mooi’ en vooral gezond te zijn. “Je gezicht wordt zo smal, we herkennen je niet meer,” was wat ze zeiden. Ook werd ik afgewezen toen ik enthousiast vertelde dat ik na de mavo naar de havo zou gaan, om daarna een HBO-studie op te pakken. Met rollende ogen liet mijn tante me weten, dat ik me vooral niks moest inbeelden en beter fulltime kon gaan werken.

Ook gemeen en sarcastisch was de vader van het gezin met de honden, ze kwamen aangelopen achter de twee honden aan. Hij, zijn vrouw en twee zoons van onze leeftijd, vermoed ik. En hoe oud waren wij nou helemaal? Mijn nichtje zes en ik veertien, zoiets. Even daarvoor was er nog niets aan de hand, maar nu stonden we aan de grond genageld van schrik. De vader schreeuwde naar mij en zijn onderwerp was mijn bruine huidskleur, het deed me denken aan de keer dat mijn tante mij voor ‘zwart monster’ had uitgescholden. Ik was doodsbang, maar dat liet ik niet zien. Ook bang, verdrietig, of geschrokken was de jongste zoon van de man die zo vol woede tegenover ons stond. Zijn gezichtje staat nog steeds in mijn geheugen gegrift: kinderlijke onschuld en in zijn blik pure verbazing over het feit dat wat er op dat moment gebeurde niet ok was. Ik had medelijden met hem: Wat voor impact zou de haat van zijn vader op de rest van zijn leven hebben (gehad)? Discriminatie treft niet alleen de persoon die gediscrimineerd wordt, het heeft impact op ons allemaal.

Natalie

(Foto Erik Mclean@Pexels)